۱. سامانه اطلاعرسانی و گزارش بحران چیست؟
سامانه اطلاعرسانی و گزارش بحران یک سامانه نرمافزاری مبتنی بر وب و نقشه است که برای اطلاعرسانی سریع رویدادهای بحران، دریافت گزارشهای مردمی و ارائه خدمات اطلاعات مکانی مرتبط با مدیریت بحران طراحی شده است. این سامانه بهعنوان یک بستر دیجیتال مکانمحور، امکان ثبت، مشاهده و تحلیل رویدادهای مخاطرهآمیز را در قالب نقشه و لایههای اطلاعاتی فراهم میکند.
۲. هدف اصلی این سامانه چیست؟
هدف اصلی سامانه، کاهش فاصله زمانی میان وقوع حادثه، اطلاعیافتن نهادهای مسئول، ارزیابی وضعیت و اطلاعرسانی به شهروندان است. این سامانه با ایجاد یک بستر یکپارچه برای گردآوری دادههای میدانی و انتشار اطلاعات معتبر، به افزایش آگاهی عمومی، پشتیبانی از تصمیمگیری مدیران بحران و تقویت تابآوری شهری و اجتماعی در برابر مخاطرات کمک میکند.
۳. این سامانه چه نوع رویدادهایی را پوشش میدهد؟
در سامانه اطلاعرسانی و گزارش بحران، انواع رویدادهای مخاطرهآمیز قابل ثبت و پایش هستند، از جمله:
- بلایای طبیعی مانند زلزله، سیل و آتشسوزی
- حوادث انسانی و صنعتی
- بحرانهای زیستمحیطی
- بحرانهای امنیتی و شرایط اضطراری
- سایر رویدادهای مخاطرهآمیز و اضطراری
۴. چه کسانی کاربران و ذینفعان اصلی سامانه هستند؟
کاربران و ذینفعان اصلی سامانه شامل موارد زیر هستند:
- شهروندان و ساکنان مناطق شهری و روستایی
- مراکز و ستادهای مدیریت بحران
- سازمانهای امدادی، خدماتی و عملیاتی
- شهرداریها و نهادهای مسئول زیرساختهای شهری
- سایر دستگاهها و سازمانهایی که در مدیریت بحران نقش دارند
هر یک از این گروهها میتوانند متناسب با نقش خود، از قابلیتهای سامانه برای ثبت، مشاهده و تحلیل اطلاعات بحران استفاده کنند.
۵. شهروندان چه نقشی در این سامانه دارند؟
در رویکرد سامانه، شهروندان فقط دریافتکننده اطلاعات نیستند؛ بلکه بهعنوان تولیدکننده داده و «حسگر انسانی» در میدان عمل میکنند. آنها میتوانند:
- رویدادهای بحران و مخاطرات را که مشاهده میکنند ثبت و گزارش کنند
- موقعیت مکانی حادثه را روی نقشه مشخص کنند
- با ارائه اطلاعات تکمیلی، به بهروزرسانی وضعیت و پایش بهتر منطقه کمک کنند
این مشارکت مردمی باعث میشود تصویر دقیقتر و بهروزتری از وضعیت بحران در اختیار مدیران قرار گیرد.
۶. در شرایط بحران، شهروندان چه اطلاعاتی از سامانه دریافت میکنند؟
در هنگام بحران، شهروندان میتوانند از طریق سامانه به اطلاعات حیاتی زیر دسترسی پیدا کنند:
- وضعیت مناطق خطر و محدودههای درگیر بحران
- محل مراکز امدادی و خدماتی
- موقعیت پناهگاهها و فضاهای امن
- محل مراکز درمانی و خدمات سلامت
- سایر اطلاعات عملیاتی مورد نیاز برای تصمیمگیری و حرکت ایمن
این اطلاعات بهصورت مکانمحور و بر پایه نقشه ارائه میشود تا درک و استفاده از آن سادهتر و دقیقتر باشد.
۷. این سامانه چگونه به مدیران و نهادهای مسئول کمک میکند؟
سامانه با فراهمکردن دسترسی به دادههای میدانی، گزارشهای مردمی و اطلاعات مکانی ساختارمند، به مدیران و نهادهای مسئول در موارد زیر کمک میکند:
- ارزیابی سریعتر و دقیقتر وضعیت مناطق درگیر بحران
- تصمیمگیری مبتنی بر داده برای اعزام نیرو و تجهیزات
- پایش روند گسترش یا کنترل بحران در بازههای زمانی مختلف
- تشکیل پایگاه داده مکانی از سوابق
- رویدادهای بحران برای برنامهریزی بلندمدت و کاهش ریسک
۸. جایگاه این سامانه در اکوسیستم مدیریت بحران چیست؟
سامانه اطلاعرسانی و گزارش بحران بهعنوان یک زیرساخت هوشمند مکانمحور، بین شهروندان، مراکز مدیریت بحران و سایر سامانههای اطلاعاتی نقش «پل ارتباطی» و «لایه پایش و اطلاعرسانی» را ایفا میکند. این سامانه مکمل ابزارهای موجود در مدیریت بحران است و با تجمیع دادهها و گزارشهای میدانی، تصویر عملیاتی جامعتری از وضعیت بحران ارائه میدهد.
۹. این سامانه چه نقشی در افزایش تابآوری شهری و اجتماعی دارد؟
با مستندسازی و ثبت منظم رویدادهای بحران، افزایش شفافیت اطلاعات، توانمندسازی شهروندان برای مشارکت در گزارشدهی و کمک به بهبود تصمیمگیری نهادهای مسئول، سامانه در مجموع به افزایش تابآوری شهر و جامعه در برابر مخاطرات کمک میکند. دادههای انباشتهشده در سامانه میتواند برای برنامهریزی پیشگیرانه، شناسایی نقاط پرخطر و بهبود زیرساختهای شهری مورد استفاده قرار گیرد.
